Nieuws
Nieuws

Nieuws

Johan Hendrik van Mastenbroek, de Rotterdamse Havenschilder

In de collectie, welke geveild wordt op 9 maart, bevinden zich 6 werken van Johan Hendrik van Mastenbroek (4 december 1875 – 16 november 1945). Van Mastenbroek schilderde veelal havengezichten en rivierlandschappen.[1] Op de 6 schilderijen in de collectie zijn dan ook rivierlandschappen met havens te zien

Johan Hendrik van Mastenbroek wordt geboren in 1875 in Rotterdam als zoon van een verfhandelaar, schilderijenverkoper en kunstschilder: Jan van Mastenbroek.[2] Opgroeiend in de kunstwereld krijgt hij al op jonge leeftijd interesse in het vak van zijn vader. Ondanks dat zijn vader hem aanspoort om huisschilder te worden, vindt hij het vak van kunstschilder zo interessant dat hij op veertienjarige leeftijd school verlaat en bij kunstenaar Alexander van Maasdijk in de leer gaat. Op zeventienjarige leeftijd begint hij met het volgen van avondlessen op de Rotterdamse academie.[3] Tegen die tijd heeft hij al honderden voorstellingen geschetst. Deze schetsen zal hij later inzetten bij het maken van schilderijen. Op zijn achttiende krijgt hij een jaarcontract aangeboden bij een Engelse kunsthandelaar. Van Mastenbroek tekent dit contract en zijn werken worden getoond op grote tentoonstellingen in Londen en New York.[4] Het geeft hem internationale faam. Dit succes houdt hij gedurende heel zijn leven.

Van Mastenbroek maakte zijn voorstudies - aquarellen en schetsen in potlood of krijt op papier - in de openlucht, maar schilderde de definitieve olieverfwerken uiteindelijk in zijn atelier. Van schilderen en tekenen in de openlucht, daar werd Van Mastenbroek gelukkig van. Hij schrijft hier zelf dan ook over: “Ik genoot altijd dubbel: eerst wanneer ik het buiten zag en teekende en naderhand thuis, wanneer ik het schilderij of de teekening uitwerkte. […] Ik kon zoo gelukkig zijn wanneer ik buiten een machtige impressie had opgedaan; ik kon staan smullen van de heerlijke wolkenformaties en van den aan kleuren zoo rijken strijd tusschen de zon en de wolken. […] Daarna had ik geen rust voor ik zulke indrukken in een schilderij had verwerkt.”[5]

Van Mastenbroek schilderde wat hij zag. Zijn werk wordt dan ook geschaard onder het impressionisme. [6] Om precies te zijn de Haagse School, te zien aan de donkere tonen. [7] Hierbij is goed te zien dat hij de werken van medekunstenaar Jacob Maris bewonderde en door hem geïnspireerd werd. In de tweede helft van zijn carrière verandert zijn impressionistische stijl en begint hij in plaats op van donkere tonen meer te focussen op licht kleurgebruik. Het keerpunt vindt plaats in 1932, nadat Van Mastenbroek opdracht krijgt van de overheid om de Zuiderzeewerken op doek vast te leggen. Hij vertelt hierover tegenover zijn biograaf Glavimans dat “hij genoeg had van de vormenspraak die hij had geleerd op de academie en van de schilders van de Haagse, ‘grijze’ school”[8]. De omwenteling kwam niet geheel toevallig: in de tweede helft van de jaren 20 werd het werk van Van Mastenbroek geleidelijk aan minder populair. Ook kreeg hij steeds vaker de kritiek ‘ouderwets’ te zijn in zijn schilderstijl.[9] Het is zeer waarschijnlijk dat Van Mastenbroek zelf ook inzag dat zijn schilderstijl aan verandering toe was.

Van Mastenbroek woonde het grootste deel van zijn leven in Rotterdam. Dat was dan ook echt zíjn stad: toen hij naar Scheveningen verhuisde, kwam hij nog wekelijks naar Rotterdam om daar de havens te schilderen. Op het moment dat hij werd gedwongen zijn Scheveningse villa te verlaten, vestigde hij zich voor een korte tijd in Schiebroek en keerde hij snel daarna met zijn gezin terug naar zijn geliefde Rotterdam, om daar in 1945, twee jaar later, te komen te overlijden.[10]

Van Mastenbroek won vele prijzen en zijn werk is in meerdere grote musea te bezichtigen, waaronder in het Rijksmuseum en Museum Boijmans van Beuningen. Dat maakt het erg bijzonder dat Notarishuis Arnhem 6 van zijn werken mag veilen. Benieuwd naar de schilderijen? Kom dan naar de kijkdagen op 29 februari en 1 maart.



[1] RKD <https://rkd.nl/nl/explore/artists/53175> (13 januari 2020).
[2] Dordrechts Museum <https://www.dordrechtsmuseum.nl/kunstenaars/mastenbroek-johan-hendrik-van/> (13 januari 2020).

RKD <https://rkd.nl/nl/explore/artists/53175> (13 januari 2020).
[3] Dordrechts Museum <https://www.dordrechtsmuseum.nl/kunstenaars/mastenbroek-johan-hendrik-van/> (13 januari 2020).
[4] Kunsthal <https://www.kunsthal.nl/nl/plan-je-bezoek/tentoonstellingen/johan-hendrik-van-mastenbroek-1875-1945/> (13 januari 2020).
[5] Kunsthandel Studio 2000 <https://studio2000.nl/johan-hendrik-van-mastenbroek> (13 januari 2020).
[6] Kunsthandel Biel <https://www.kunsthandelbies.nl/nl/johan-hendrik-van-mastenbroek/> (13 januari 2020).
[7] Jaap Kerkhoven, ‘De Zuiderzeewerken van J.H. van Mastenbroek. Ingenieurskunst in het nieuwe landschap’, Land of water 1 (2007) nr. 4 (mei) , p. 43.
[8] Jaap Kerkhoven, ‘De Zuiderzeewerken van J.H. van Mastenbroek. Ingenieurskunst in het nieuwe landschap’, Land of water 1 (2007) nr. 4 (mei) , p. 43.
[9] Jaap Kerkhoven, ‘De Zuiderzeewerken van J.H. van Mastenbroek. Ingenieurskunst in het nieuwe landschap’, Land of water 1 (2007) nr. 4 (mei) , p. 43.
[10] Kunsthandel Studio 2000 <https://studio2000.nl/johan-hendrik-van-mastenbroek> (13 januari 2020).

« Terug